Livolin

Thiếu vitamin B12: Nguyên nhân, triệu chứng, ảnh hưởng như thế nào?

1,018 lượt xem 

Thiếu vitamin B12: Nguyên nhân, triệu chứng, ảnh hưởng như thế nào?

Khi mức vitamin này trong cơ thể thấp sẽ dẫn đến tình trạng thiếu vitamin B12 và gây ra các triệu chứng thần kinh không thể đảo ngược. Vậy nguyên nhân và triệu chứng thiếu vitamin B12 là gì? Tình trạng này ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh như thế nào? Mời bạn tham khảo bài viết sau để biết thiếu vitamin b12 gây bệnh gì nhé.

Thiếu vitamin B12: Nguyên nhân, triệu chứng, ảnh hưởng như thế nào?
Thiếu vitamin B12: Nguyên nhân, triệu chứng, ảnh hưởng như thế nào?

1. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng thiếu vitamin B12

Vitamin B12 là một vitamin thuộc nhóm B, rất cần thiết cho sức khỏe mô thần kinh, chức năng não và quá trình sản xuất tế bào hồng cầu. Giống như những “anh em” nhóm B khác, vitamin B12 là một loại vitamin tan trong nước, nghĩa là nó sẽ hòa tan trong nước và đi vào máu. Cơ thể người lưu trữ vitamin B12 tối đa trong vòng 4 năm. Bất kỳ lượng dư thừa nào đều được đào thải ra ngoài qua đường tiểu.

Có rất nhiều nguyên nhân gây thiếu vitamin B12 như:

Thiếu yếu tố nội tại (thiếu máu ác tính):

Yếu tố nội tại là một loại protein do tế bào niêm mạc dạ dày tiết ra. Chúng gắn vào vitamin B12 và đưa đến ruột để hấp thụ. Thiếu yếu tố nội tại là nguyên nhân phổ biến nhất gây thiếu máu ác tính. Bệnh khiến hệ miễn dịch tấn công các tế bào khỏe mạnh ở dạ dày, khiến cơ thể không thể hấp thụ vitamin B12 từ thực phẩm. Nguyên nhân chủ yếu khiến yếu tố nội tại không đủ trong cơ thể là do tình trạng viêm teo niêm mạc dạ dày ( viêm teo dạ dày) (lớp niêm mạc dạ dày mỏng đi). Ở trẻ em, thiếu yếu tố nội tại là do di truyền, khiến trẻ dưới 10 tuổi có các triệu chứng thiếu máu ác tính vị thành niên.

Đã phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ dạ dày.

Vi khuẩn trong cơ thể phát triển quá mức: Một số người bị thiếu hụt vitamin B12 do các tình trạng làm chậm quá trình di chuyển của thức ăn qua ruột (tiểu đường, xơ cứng bì, hẹp bao quy đầu, viêm túi thừa), cho phép vi khuẩn đường ruột sinh sôi và phát triển quá mức ở phần trên của ruột non. Những vi khuẩn này sẽ sử dụng vitamin B12 và cơ thể sẽ không có đủ vitamin để hấp thụ.

Chế độ ăn uống không đủ chất:

Những người ăn chay trường có thể bị thiếu vitamin B12 do chế độ ăn uống của họ không có đầy đủ chất dinh dưỡng. Ở những người mắc chứng cuồng ăn hoặc chán ăn tâm thần, thiếu hụt vitamin B12 cũng liên quan đến chế độ ăn uống. Tuy nhiên, do gan có thể lưu trữ vitamin B12 lên tới 5 năm, nên họ hiếm khi mắc chứng thiếu máu do thiếu vitamin B12.

2. Những dấu hiệu cho thấy cơ thể đang thiếu vitamin B12

Những dấu hiệu cho thấy cơ thể đang thiếu vitamin B12Những dấu hiệu cho thấy cơ thể đang thiếu vitamin B1

Thiếu vitamin B-12 xảy ra khi cơ thể không nhận đủ vitamin B12. Tình trạng này có thể dẫn đến tổn thương nghiêm trọng và không thể phục hồi, đặc biệt là đối với hệ thần kinh và não. Ngay cả khi mức vitamin B12 thấp hơn một chút so với bình thường cũng có thể gây ra các triệu chứng thiếu vitamin B12, chẳng hạn như trầm cảm, lú lẫn, các vấn đề về trí nhớ và mệt mỏi. Tuy nhiên, những biểu hiện thiếu vitamin B12 này không đủ đặc hiệu để chẩn đoán tình trạng.

Các triệu chứng khác của thiếu vitamin B12 bao gồm táo bón, chán ăn và sụt cân. Một khi các triệu chứng tiến triển, chúng có thể bao gồm những thay đổi về thần kinh, chẳng hạn như tê và ngứa ran ở bàn tay và bàn chân. Một số người có thể gặp khó khăn trong việc duy trì khả năng giữ cân bằng.

Trẻ sơ sinh thiếu vitamin B12 có thể có những cử động bất thường, chẳng hạn như run mặt, cũng như các vấn đề về phản xạ, không chịu bú, quấy khóc và cuối cùng là các các vấn đề về tăng trưởng nếu tình trạng thiếu hụt không được điều trị.

Thiếu vitamin B12 có nguy cơ nghiêm trọng dẫn đến tổn thương thần kinh và não vĩnh viễn. Một số người không đủ vitamin B12 có nguy cơ cao bị rối loạn tâm thần, hưng cảm và sa sút trí tuệ.

Không đủ vitamin B12 cũng có thể dẫn đến thiếu máu. Các triệu chứng phổ biến nhất của bệnh thiếu máu là mệt mỏi, khó thở và nhịp tim không đều. Những người bị thiếu máu cũng có thể gặp phải:

  • Đau miệng hoặc lưỡi
  • Giảm cân
  • Da nhợt nhạt hoặc vàng
  • Bệnh tiêu chảy
  • Vấn đề kinh nguyệt

Một biểu hiện khác của thiếu vitamin B12 là khiến người bệnh dễ bị ảnh hưởng của các bệnh nhiễm trùng hơn.

Nóng gan là hiện tượng rất phổ biến ở mọi độ tuổi. Nguyên nhân thường do lối sinh hoạt và ăn uống không lành mạnh, gây ảnh hưởng đến hoạt động của gan.

3. Những đối tượng nào dễ thiếu hụt vitamin b12?

3.1. Người ăn chay

Người ăn chay trường phải đối mặt với nguy cơ thiếu vitamin B12 vì chế độ ăn uống của họ không có những thực phẩm có nguồn gốc từ động vật. Mang thai và cho con bú có thể làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt vitamin ở những người ăn thuần chay. Thực phẩm có nguồn gốc thực vật không có đủ vitamin B12 để đảm bảo duy trì sức khỏe lâu dài.

3.2. Người cao tuổi

Viêm dạ dày teo, một tình trạng ảnh hưởng đến 10 – 30% người lớn tuổi, làm giảm tiết axit chlohydric trong dạ dày, dẫn đến giảm hấp thu vitamin B12. Nồng độ axit chlohydric giảm cũng có thể làm tăng sự phát triển của vi khuẩn đường ruột bình thường sử dụng vitamin B12, do đó khiến hàm lượng vitamin này càng giảm hơn nữa. 

Những người bị viêm teo dạ dày không thể hấp thụ vitamin B12 có trong thực phẩm. Tuy nhiên, hầu hết có thể hấp thụ vitamin B12 tổng hợp có trong các sản phẩm bảo vệ sức khỏe. Do đó, các chuyên gia khuyến cáo người lớn trên 50 tuổi nên bổ sung vitamin B12 từ các sản phẩm bảo vệ sức khỏe.

3.3. Người uống nhiều rượu bia

Người uống nhiều rượu bia có thể bị thiếu vitamin B12 vì cơ thể không thể hấp thụ các chất dinh dưỡng hiệu quả.

3.4. Người mắc các vấn đề về gan

Đối với các bệnh gan tiến triển, người bệnh có thể hạn chế ăn nhiều thịt để giảm nguy cơ mắc bệnh não gan. Điều này có thể vô tình không bổ sung đủ các vitamin quan trọng. Ngay cả khi có chế độ ăn đầy đủ chất dinh dưỡng thì vitamin B12 cũng không được hấp thụ tốt trong ruột nếu bạn bị xơ gan hoặc bệnh gan giai đoạn 3 hoặc 4.

Bạn quan tâm:  Người bệnh viêm gan C nên ăn gì và kiêng ăn gì?

3.5. Những đối tượng khác

Những người bị thiếu máu ác tính có thể thiếu vitamin B12. Thiếu máu ác tính là một bệnh tự miễn ảnh hưởng đến máu. Bệnh nhân mắc chứng rối loạn này không có đủ yếu tố nội tại (IF), một loại protein trong dạ dày cho phép cơ thể hấp thụ vitamin B12. 

Các nhóm nguy cơ khác bao gồm những người có vấn đề về ruột non, ví dụ như người phải làm phẫu thuật cắt ngắn ruột non. Họ có thể không hấp thụ được vitamin B12 đúng cách. 

Những người mắc bệnh Crohn cũng có thể có nguy cơ mắc bệnh, nhưng các nhà nghiên cứu khẳng định rằng vẫn chưa có đủ bằng chứng để xác nhận điều này. 

Viêm dạ dày, bệnh celiac và bệnh viêm ruột có thể dẫn đến thiếu hụt vitamin vì những tình trạng này làm giảm sự hấp thụ chất dinh dưỡng trong cơ thể.

Những người điều trị bệnh tiểu đường bằng metformin cũng nên theo dõi mức vitamin B12 trong cơ thể vì metformin có thể làm giảm sự hấp thụ của vitamin B12.

4. Tác hại của thiếu vitamin B12 và cách cải thiện tình trạng

4.1. Thiếu vitamin B12 gây bệnh gì?

Mặc dù các tác hại của thiếu vitamin B12 hiếm khi xảy ra, nhưng nếu tình trạng này diễn ra trong thời gian dài sẽ gây ra các biến chứng nguy hiểm. Vậy thiếu vitamin B12 gây ra bệnh gì? Mời bạn xem tiếp nội dung sau đây:

4.2. Thay đổi thần kinh

Thiếu vitamin B12 có thể gây ra các vấn đề về thần kinh, ảnh hưởng đến hệ thần kinh của người bệnh, chẳng hạn như:

  • Vấn đề về thị lực
  • Mất trí nhớ
  • Cảm giác dị cảm (cảm giác châm chích như kiến bò)
  • Mất khả năng phối hợp thể chất (mất điều hòa), có thể ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể của người bệnh và gây khó khăn khi nói hoặc đi lại
  • Tổn thương các bộ phận của hệ thần kinh (bệnh thần kinh ngoại biên), đặc biệt là ở chân

Nếu các vấn đề thần kinh phát triển, chúng có thể không thể phục hồi được.

4.3. Vô sinh

Thiếu vitamin B12 đôi khi có thể dẫn đến vô sinh tạm thời, khiến người bệnh không có khả năng thụ thai. Điều này thường được cải thiện khi họ được điều trị bằng vitamin B12 thích hợp.

4.4. Ung thư dạ dày

Nếu bạn bị thiếu hụt vitamin B12 do thiếu máu ác tính (tình trạng mà hệ thống miễn dịch tấn công các tế bào khỏe mạnh trong dạ dày) thì nguy cơ phát triển ung thư dạ dày sẽ tăng lên.

4.5. Các khuyết tật ống thần kinh

Nếu bạn đang mang thai, việc không bổ sung đủ vitamin B12 có thể làm tăng nguy cơ thai nhi phát triển một dị tật bẩm sinh nghiêm trọng được gọi là dị tật ống thần kinh. Ống thần kinh là một kênh hẹp sẽ hình thành não và tủy sống của trẻ.

Ví dụ về các khuyết tật ống thần kinh bao gồm:

  • Nứt đốt sống – tình trạng cột sống của trẻ không phát triển đúng cách
  • Thiếu não – tình trạng trẻ sinh ra không có các bộ phận của não và hộp sọ
  • Thoát vị não (encephalocele) – tình trạng khiến não và màng não nhô ra qua kẽ hở hộp sọ
  • Một số tác hại của thiếu vitamin B12 có thể được cải thiện với điều trị thích hợp, nhưng những biến chứng khác, chẳng hạn như các vấn đề với hệ thần kinh, có thể vĩnh viễn.

5. Cách cải thiện tình trạng thiếu vitamin B12

Cách cải thiện tình trạng thiếu vitamin B12Cách cải thiện tình trạng thiếu vitamin B12

Hầu hết trường hợp thiếu hụt vitamin B12 là do chế độ ăn uống, vì vậy thay đổi cách ăn uống sẽ giúp bổ sung vitamin cần thiết cơ thể. Thực tế, có rất nhiều người không biết thiếu vitamin B12 nên ăn gì. Sự thật là bạn có thể bổ sung vitamin này từ: 

  • Thịt bò 
  • Thịt heo 
  • Thịt gia cầm 
  • Cá, đặc biệt là cá ngừ 
  • Các sản phẩm từ sữa, chẳng hạn như sữa, pho mát và sữa chua 
  • Một số sản phẩm men dinh dưỡng 
  • Trứng 

Nếu bạn gặp khó khăn trong việc hấp thụ vitamin B12, bác sĩ sẽ chỉ định tiêm loại vitamin này. Nếu bạn là người ăn chay trường, hãy thay đổi chế độ ăn uống của mình bằng cách bổ sung ngũ cốc chứa nhiều vitamin B12, thực phẩm bổ sung. 

Người lớn tuổi bị thiếu hụt vitamin B12 có thể sẽ dùng thực phẩm bảo vệ sức khỏe hoặc vitamin tổng hợp có chứa B12. 

6. Nên dùng bao nhiêu vitamin B12 mỗi ngày?

Hàm lượng vitamin B12 mỗi ngày sẽ khác nhau ở từng đối tượng. Cụ thể như sau:

  • Sơ sinh đến 6 tháng: 0,4 mcg
  • 7-12 tháng: 0,5 mcg
  • 1–3 tuổi: 0,9 mcg
  • 4–8 tuổi: 1,2 mcg
  • 9–13 tuổi: 1,8 mcg
  • 14–18 tuổi: 2,4 mcg
  • 19 tuổi trở lên 2,4 mcg
  • Phụ nữ mang thai: 2,6 mcg
  • Phụ nữ đang cho con bú:2,8 mcg

Nếu bạn có vấn đề về gan, hãy sử dụng các sản phẩm có chứa phospholipid, vitamin nhóm B (bao gồm vitamin B12) và vitamin E. Các chất này đã được chứng minh giúp duy trì chức năng gan luôn hoạt động tốt, bảo vệ gan trước các tác nhân gây hại (như virus, thuốc, rượu…), từ đó giúp cơ thể hấp thụ tốt các chất dinh dưỡng từ thực phẩm và phòng ngừa các bệnh về gan (viêm gan A, B, C…).

Đối với hầu hết mọi người, điều trị giải quyết được tình trạng thiếu hụt vitamin B12. Tuy nhiên, bất kỳ tổn thương thần kinh nào xảy ra do sự thiếu hụt vitamin B12 có thể là vĩnh viễn, không thể phục hồi.

7. Tác hại của thừa vitamin B12

Vì vitamin B12 là một vitamin tan trong nước nên thường được coi là an toàn, ngay cả ở liều lượng cao. Tuy nhiên, bổ sung hàm lượng B12 quá cao có liên quan đến một số tác dụng phụ tiêu cực. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng lượng lớn vitamin này có thể dẫn đến bùng phát mụn trứng cá và bệnh trứng cá đỏ, một tình trạng da gây ra các vết sưng đỏ và đầy mủ trên mặt.

Cũng có một số bằng chứng cho thấy rằng liều cao của B12 có thể dẫn đến kết quả sức khỏe tiêu cực ở những người mắc bệnh tiểu đường hoặc bệnh thận. Đối với những người bị bệnh thận do đái tháo đường (mất chức năng thận do đái tháo đường) bị suy giảm chức năng thận nhanh hơn khi bổ sung vitamin B liều cao.

Các thông tin trong bài viết cung cấp không thay thế việc chỉ định điều trị của bác sĩ.

Chủ để: viêm gan c lây qua đường nào, dấu hiệu viêm gan c, thừa vitamin b12, vitamin b12 có tác dụng gì

SHARE THIS POST

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest

CÁC BÀI LIÊN QUAN

Hệ thống cửa hàng

Gọi cho chúng tôi

Nhắn tin liên lạc

Scroll to Top